Profilaktyka RSV seniorów nabiera znaczenia przed kolejnym sezonem infekcyjnym. Zakażenie może prowadzić u osób starszych do zapalenia płuc, ciężkich infekcji dolnych dróg oddechowych i hospitalizacji. Dane z pierwszego sezonu profilaktyki pokazują jednak, że odpowiednia ochrona może wyraźnie ograniczyć to ryzyko.
Profilaktyka RSV seniorów przynosi efekty
Pierwszy sezon szczepień przeciw RSV po wprowadzeniu refundacji dla osób starszych przyniósł zachęcające wyniki. Zwraca na to uwagę prof. Jacek Wysocki, kierownik Katedry i Zakładu Profilaktyki Zdrowotnej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu. Ekspert określa pierwszy sezon profilaktyki RSV w tej grupie jako sukces.
Badania kliniczne wykazały wysoką skuteczność szczepionek w zapobieganiu cięższym zakażeniom u seniorów. Dotyczy to między innymi infekcji dolnych dróg oddechowych oraz zapaleń płuc. Według prof. Wysockiego skuteczność w badaniach sięgała około 80%.
Ponadto podobne wyniki obserwowane są już poza badaniami klinicznymi. Dane z codziennej praktyki wskazują na skuteczność na poziomie około 70–80% w przypadku ciężkich zakażeń. Dlatego głównym celem profilaktyki jest ograniczenie poważnych konsekwencji choroby.
Mniej hospitalizacji dzięki szczepieniom
Doświadczenia innych państw pokazują również wpływ szczepień na liczbę pobytów w szpitalach. Prof. Wysocki przywołuje przykład Szkocji. W pierwszym sezonie zaszczepiono tam około 65% populacji osób starszych.
W efekcie liczba przyjęć do szpitali z powodu zapaleń płuc wywołanych RSV spadła o 62%. Zdaniem eksperta skala zmiany była większa, niż wcześniej oczekiwano. Pokazuje to potencjał profilaktyki w ograniczaniu najpoważniejszych następstw zakażenia.
Jednocześnie istotne jest odpowiednio wczesne zastosowanie ochrony dopasowanej do wieku i sytuacji pacjenta. Profilaktyka RSV seniorów ma szczególne znaczenie właśnie w grupie najbardziej narażonej na ciężki przebieg infekcji.
RSV i grypa podczas jednej wizyty
Początek sezonu szczepień przeciw grypie może być także okazją do zaplanowania ochrony przeciw RSV. Szczepienie przeciw RSV może zostać podane podczas tej samej wizyty co szczepionka przeciw grypie. Musi się to odbyć zgodnie z Charakterystyką Produktu Leczniczego danego preparatu i po kwalifikacji medycznej.
Koadministracja pozwala wykonać dwa szczepienia podczas jednej wizyty, w różne miejsca wkłucia. Dzięki temu starszy pacjent nie musi planować kolejnego terminu. Może to również zmniejszyć ryzyko odkładania jednego ze szczepień.
Wiedza i dostęp ułatwiają ochronę
Pierwszy sezon po wprowadzeniu refundacji w Polsce pokazuje, że osoby starsze korzystają z dostępnej profilaktyki. Jednak, jak zaznacza prof. Wysocki, nadal jest to tylko część całej populacji seniorów. Wyniki pierwszego sezonu ekspert ocenia mimo to jako bardzo zachęcające.
Dlatego przed sezonem infekcyjnym osoby starsze powinny omówić dostępne możliwości ochrony z personelem medycznym. Prosta ścieżka pacjenta, dostęp do szczepień oraz rzetelna informacja mogą zwiększyć zainteresowanie profilaktyką. Z kolei wcześniejsze podjęcie decyzji może pomóc ograniczyć ryzyko ciężkich zakażeń, powikłań i hospitalizacji.
Co to jest Ogólnopolski Program Zwalczania Chorób Infekcyjnych
Ogólnopolski Program Zwalczania Chorób Infekcyjnych (dawniej Ogólnopolski Program Zwalczania Grypy) jest inicjatywą społeczną niezależnych ekspertów medycznych. Program od ponad 13 lat prowadzi w Polsce działania edukacyjne oraz wspiera podniesienie poziomów wyszczepialności, zarówno wśród pacjentów z grup ryzyka, jak też w całym społeczeństwie. Założeniem OPZCI jest to, aby wszyscy i wszędzie, bez względu na wiek, mogli w pełni korzystać z dobrodziejstwa szczepień, co przełoży się na lepszy stan zdrowia i kondycję populacji. Pragniemy skupić uwagę systemu ochrony zdrowia na profilaktykę pierwotną chorób zakaźnych oraz zapewnieniu powszechnego i równego dostępu do szczepionek i szczepień na każdym poziomie opieki zdrowotnej. Organizatorem Społecznej Kampanii Informacyjnej, powstałej w ramach Programu, jest Fundacja Nadzieja dla Zdrowia. Działania skierowane są do środowiska medycznego, opinii publicznej, samorządów oraz do pracodawców. Przedsięwzięcie spotkało się z aprobatą najważniejszych instytucji działających na rzecz poprawy zdrowia publicznego, wielu organizacji zrzeszających lekarzy, pracodawców, związki samorządów i towarzystwa medyczne. Więcej informacji na stronie: www.opzci.pl.
FAQ – profilaktyka RSV seniorów
Dlaczego RSV jest groźny dla osób starszych?
RSV może prowadzić u seniorów do ciężkich zakażeń dolnych dróg oddechowych, zapalenia płuc i hospitalizacji. Ryzyko poważnego przebiegu rośnie wraz z wiekiem i obecnością chorób współistniejących.
Jak skuteczna jest profilaktyka RSV seniorów?
W badaniach klinicznych skuteczność szczepień w zapobieganiu cięższym zakażeniom sięgała około 80%. Dane z codziennej praktyki wskazują na skuteczność rzędu 70–80% w przypadku ciężkich infekcji.
Czy szczepienie przeciw RSV zmniejsza ryzyko hospitalizacji?
Dane ze Szkocji pokazują, że może mieć istotny wpływ na liczbę hospitalizacji. Po zaszczepieniu około 65% populacji osób starszych liczba przyjęć do szpitali z powodu zapaleń płuc wywołanych RSV spadła o 62%.
Czy szczepienie przeciw RSV można połączyć ze szczepieniem przeciw grypie?
Tak. Szczepienie przeciw RSV może zostać podane podczas tej samej wizyty co szczepienie przeciw grypie, w różne miejsca wkłucia. Powinno się to odbyć zgodnie z Charakterystyką Produktu Leczniczego danego preparatu i po kwalifikacji medycznej.
Kiedy warto omówić profilaktykę RSV z lekarzem?
Najlepiej przed sezonem infekcyjnym. Osoby starsze mogą wtedy omówić z personelem medycznym dostępne możliwości ochrony i zaplanować szczepienie w odpowiednim terminie.