Badanie Instytutu Humanites – Człowiek i Technologia pokazuje, że ponad połowa osób żyjących w pojedynkę deklaruje brak bliskości. Jednocześnie blisko co trzeci Polak przyznaje, że chętniej zwierzy się sztucznej inteligencji niż bliskim.
Deficyt bliskości w jednoosobowych gospodarstwach
Badanie „Między samotnością a innowacją. Człowiek i gospodarka w świecie AI” wskazuje na różnice w zadowoleniu z zatrudnienia oraz odczuwanej bliskości w zależności od składu domowego. Wśród osób żyjących w pojedynkę aż 53% deklaruje brak bliskości, podczas gdy w gospodarstwach dwuosobowych wskaźnik ten wynosi 34%, a w całej badanej grupie – 40%.
Dane wskazują na współwystępowanie deficytu bliskości i niższej deklarowanej satysfakcji z pracy. Tylko 48% osób z jednoosobowych gospodarstw deklaruje satysfakcję z pracy. W gospodarstwach wieloosobowych wskaźnik ten jest wyraźnie wyższy i przekracza 61%. Dane wskazują na współwystępowanie deficytu relacyjnego, rzadszych kontaktów społecznych i niższej satysfakcji zawodowej wśród osób prowadzących życie w pojedynkę.
Osłabione więzi i rzadsze kontakty społeczne
Osoby żyjące samotnie rzadziej angażują się w codzienne interakcje. Tylko 21% z tej grupy spotyka się ze znajomymi przynajmniej raz w tygodniu, podczas gdy w całej grupie badanych jest to 37%. Co więcej, 73% wszystkich respondentów rozmawia z kimś bliskim przynajmniej raz w tygodniu, ale w przypadku osób w jednoosobowych gospodarstwach odsetek ten wynosi 47%.
Zofia Dzik, prezeska Instytutu Humanites – Człowiek i Technologia, podkreśla, że poczucie samotności nie kończy się na progu firmy. Zaznacza, że gdy człowiek funkcjonuje w otoczeniu pozbawionym więzi, trudno zakładać, by ten aspekt był nieistotny dla jego aktywności zawodowej. W zespołach niezbędne są zaufanie i przestrzeń do wymiany myśli, które budują kapitał społeczny potrzebny do rozwoju organizacji.
AI jako powiernik w świecie izolacji
Technologia coraz częściej zajmuje obszary dotychczas zarezerwowane dla relacji międzyludzkich. Blisko co trzeci badany deklaruje, że łatwiej opowiada o swoich problemach sztucznej inteligencji niż bliskim, a w grupie 18-29 lat odsetek ten wynosi 36%. Co piąta osoba rozmawia z AI przynajmniej raz w tygodniu, a 43% respondentów uważa, że w przyszłości ludzie będą woleli kontakt z algorytmem niż z drugim człowiekiem.
Respondenci dostrzegają wpływ tych zjawisk na gospodarkę. Aż 66% badanych uważa, że samotność nie sprzyja współpracy, a 57% wskazuje na jej negatywny wpływ na budowanie innowacyjnej gospodarki. Zofia Dzik zauważa, że przedsiębiorstwa inwestują w technologię znacznie szybciej niż w relacje między ludźmi. Upowszechnienie pracy zdalnej mogło dodatkowo ograniczyć bezpośrednią interakcję i zespołową kreatywność, które są napędem innowacji.
HumanBE – walka z kryzysem więzi
Instytut Humanites – Człowiek i Technologia od 15 lat realizuje projekt HumanBE – Dwie Godziny dla Rodziny/dla Człowieka. Jest to międzynarodowy ruch na rzecz zmiany kultury pracy, do którego dołączyło ponad 4000 firm z ponad 50 krajów. W Polsce inicjatywa objęła co czwartego pracownika.
XV edycja akcji, której ambasadorką była Grażyna Torbicka, zakończyła się konferencją w Warszawie, która odbyła się 15 października 2026 roku. Podczas wydarzenia zaprezentowano wyniki badań oraz analizę wpływu samotności na gospodarkę, którą przedstawił Kamil Sobolewski, główny ekonomista Pracodawców RP.
Źródło: Instytut Humanites – Człowiek i Technologia
Źródło: Instytut Humanites – Człowiek i Technologia
Fot. Freepik